ZZPPensioenplanner
vbar zelfstandigenwet regelgeving schijnzelfstandigheid

Wet VBAR en Zelfstandigenwet 2026: Stand van Zaken voor ZZP'ers

Actueel overzicht van de VBAR-wetgeving en de komende Zelfstandigenwet. Wat is er veranderd in maart 2026 en wat betekent het voor jouw pensioenopbouw?

Gepubliceerd: 13 maart 2026 Bijgewerkt: 19 maart 2026

Op 6 maart 2026 maakte minister Aartsen een koerswijziging bekend: een deel van de VBAR-wet gaat van tafel. Tegelijk werkt het kabinet aan een nieuwe Zelfstandigenwet. Wat er precies verandert en wat het voor jou als ZZP’er betekent, lees je hieronder.


Wat is de Wet VBAR?

VBAR staat voor Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden. Het doel was: duidelijker maken wanneer iemand als werknemer telt en wanneer als echte zelfstandige.

De wet bestaat uit twee delen:

  1. Het verduidelijkingsdeel: 10 criteria die aangeven wanneer iemand als werknemer moet worden beschouwd
  2. Het rechtsvermoeden: beschermt laagbetaalde ZZP’ers (onder €38/uur) door hen de mogelijkheid te geven aan te tonen dat ze schijnzelfstandige zijn

Koerswijziging 6 maart 2026

Kabinet trekt verduidelijkingsdeel in

Minister Aartsen trok op 6 maart 2026 het verduidelijkingsdeel van de VBAR in. Reden: onvoldoende draagvlak en te veel onrust in de markt.

“Het is belangrijk om zelfstandigen en opdrachtgevers duidelijkheid te geven. Voor een deel van het wetsvoorstel VBAR ontbrak het aan draagvlak. Dat zorgde voor onrust. Daarom haal ik dat deel van het wetsvoorstel van tafel.” — Minister Aartsen, 6 maart 2026

Wat blijft?

Het rechtsvermoeden-deel gaat gewoon door. ZZP’ers die tot €38/uur verdienen kunnen een beroep doen op rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst, waarbij de opdrachtgever moet bewijzen dat er geen arbeidsrelatie is.


De Zelfstandigenwet: wat te verwachten

Het kabinet wil de Zelfstandigenwet als vervanging voor het ingetrokken verduidelijkingsdeel, als onderdeel van het coalitieakkoord.

Stand van zaken (maart 2026):

  • Wetsvoorstel nog niet ingediend bij de Tweede Kamer
  • Raad van State heeft eerder over een conceptversie geadviseerd
  • Verwachte indiening: tweede helft 2026
  • Verwachte inwerkingtreding: 2027 op zijn vroegst

Het doel is ZZP’ers een duidelijkere juridische positie te geven, met een aparte zelfstandigentoets die beoordeelt wanneer iemand echt als zelfstandige werkt.


Handhaving schijnzelfstandigheid gaat door

⚠ Let op

Ongeacht de wetgevingsdiscussie: de Belastingdienst handhaaft volledig op schijnzelfstandigheid. Dat doet ze al sinds 1 januari 2025, toen het handhavingsmoratorium afliep.

Risico’s bij een schijnzelfstandigheidsoordeel:

  • Opdrachtgever moet alsnog loonheffingen afdragen (soms met terugwerkende kracht)
  • ZZP’er krijgt recht op arbeidsrechtelijke bescherming
  • Verplichting tot aansluiting bij het pensioenfonds van de sector

Impact op jouw pensioen

Directe impact: minimaal voor de meeste ZZP’ers

VBAR en de Zelfstandigenwet gaan primair over de vraag of je als werknemer of als zelfstandige wordt beschouwd. Voor ZZP’ers met een uurtarief boven €38 en vrijheid in werkuitvoering is het risico beperkt.

Indirect risico: schijnzelfstandigheidsoordeel

Als de Belastingdienst of een rechter je als werknemer beschouwt:

  • Kun je verplicht worden aangesloten bij een pensioenfonds van je sector
  • Worden eerder gedane lijfrente-stortingen niet teruggedraaid
  • Kunnen er wel aanvullende pensioenpremies worden gevorderd

✓ Tip

Twijfel je over je ZZP-status? Raadpleeg een arbeidsrechtadvocaat. Begin ondertussen gewoon met pensioensparen: je kunt nooit terugkrijgen wat je niet gespaard hebt.

Zelfstandigenaftrek daalt verder

Los van de VBAR-discussie: de zelfstandigenaftrek daalt in 2026 naar €1.200 (was €2.470 in 2025). Dat verhoogt je effectieve belastingdruk, wat de jaarruimte nog relevanter maakt.


Tijdlijn: wat wanneer?

DatumGebeurtenis
2023FOR afgeschaft, jaarruimte verhoogd naar 30% (WTP in werking)
1 jan 2025Handhaving schijnzelfstandigheid hervat
Juli 2025VBAR wetsvoorstel ingediend bij Tweede Kamer
Sept 2025Besluit VBAR voor consultatie gepubliceerd
6 maart 2026Kabinet trekt verduidelijkingsdeel VBAR in
2026 (H2)Zelfstandigenwet verwacht bij Tweede Kamer
2027Verwachte inwerkingtreding Zelfstandigenwet

Wat moet je nu doen?

  1. Ga door met pensioensparen. Regelgevingsonzekerheid is geen reden om te wachten.
  2. Benut de verhoogde jaarruimte. Die staat volledig los van VBAR.
  3. Controleer je contracten. Zorg dat ze voldoen aan de kenmerken van echte zelfstandigheid.
  4. Overweeg advies bij risicosectoren; bouw, zorg en IT hebben verhoogde handhaving.
Bereken je jaarruimte 2026
Profiteer van de verhoogde 30%-ruimte
Ga naar tool →

Veelgestelde vragen

Moet ik stoppen met ZZP’en vanwege VBAR? Nee. Het verduidelijkingsdeel is ingetrokken. Handhaving vindt plaats op basis van bestaande rechtspraak, niet op nieuwe wetgeving.

Wat als ik een schijnzelfstandigheidsoordeel krijg, verlies ik dan mijn lijfrente? Nee. Eerder opgebouwde lijfrente-stortingen worden niet teruggedraaid. Maar je zou verplicht kunnen worden aangesloten bij een pensioenfonds voor toekomstige premies.

Wanneer weet ik meer over de Zelfstandigenwet? Volg rijksoverheid.nl of onze artikelen sectie voor updates. We werken dit bij zodra er nieuws is.


Bron: Rijksoverheid.nl 2026-03-06, Younited.nl Oktober 2025, PwC.nl Juli 2025. Dit artikel is informatief; raadpleeg een arbeidsrechtadvocaat of belastingadviseur voor advies over jouw specifieke situatie.

Klaar om te beginnen?

Bereken jouw situatie gratis

Bereken je pensioengat, jaarruimte en vergelijk aanbieders. Gratis, anoniem.